ارتودنسی و کشیدن دندان

k

برخی بیماران تنها با گذاشتن بریس یا پلاک در دهان می‌توانند به لبخند رویایی خود دست یابند؛ اما در موارد به‌هم فشردگی شدید دندان‌ها یا دیگر مشکلات کاهش دهنده فضای اختصاص یافته به دندان‌ها در دهان ممکن است چاره‌ای جز کشیدن دندان باقی نماند.

متخصص ارتودنسی در بررسی اولیه به دقت و به طور کامل دندان‌ها را معاینه می‌کند و به کمک تصاویر رادیولوژی تصمیم می‌گیرد که آیا ضرورتی برای کشیدن دندان وجود دارد یا خیر. فرایند طرح‌ریزی برنامه درمان ارتودنسی دندان برای هر بیمار منحصر به فرد است و به شرایط و وضعیت دندان‌های هر بیمار بستگی دارد. پیش از شروع کشیدن دندان، دندانپزشک با استفاده از داروی بی‌حسی موضعی ناحیه‌ای که دندان مورد نظر در آن قرار دارد را کاملاً بی‌حس می‌کند، تا شما درد کشیدن دندان را احساس نکنید. اگر تمایلی به استفاده از بی‌حسی ندارید، از دندانپزشکتان بخواهید در صورت امکان از گزینه‌های دیگر، مانند روش آرام‌بخشی استفاده کند.

واکنش های آلرژیک در خلال درمان ارتودنسی بسیار نادر هستند ولی ممکن است حساسیت به ارتودنسی رخ دهند. برخی بیماران نسبت به فلز نیکل موجود در بعضی دستگاهها یا لاتکس الاستیک های ارتودنسی و دستکش ها حساسیت دارند. اگر علائمی غیرمعمول نظیر التهاب و قرمزی دهان یا پوست طی مراحل انجام ارتودنسی پدیدار شد حتما" با مطب ما تماس بگیرید.

علل لزوم کشیدن دندان برای ارتودنسی


چنانچه فضای کافی در قوس دندانی وجود نداشته باشد،طی مراحل کشیدن دندان به احتمال زیاد ضرورت خواهد یافت. به هم فشردگی یا ازدحام گاهی آن‌قدر شدید است که تمام دندان‌ها در قوس جا نمی‌شوند و بنابراین دندان کشیدن ضرروت بیشتری می‌یابد. به علاوه گاهی علی‌رغم آن که به کمک ارتودنسی امکان جای دادن و مرتب کردن تمام دندان‌ها در قوس دندانی وجود دارد، اما احتمال دارد نگه داشتن تمام دندان‌ها به پایداری دندان‌ها، بافت لثه یا زیبایی دندان‌ها یا بافت نرم آسیب ‌بزند؛ برای مثال در صورت از پایین جلو بودن دندان‌های پیشین و حالت قیفی داشتن دندان‌های پیشین، بیشتر رو به جلو راندن آنها برای جای گرفتن در فضای تنگ موجود تنها بدشکلی را شدیدتر خواهد کرد و نیاز به کشیدن دندان در ارتودنسی وجود دارد . ضمناً این موضوع اثبات شده است که بیش از حد رو به جلو راندن دندان‌ها احتمال بازگشت به حالت اولیه را افزایش خواهد داد و در نهایت نتیجه‌ای ناخوشایند و نازیبا به دست خواهد آمد.

اصلاح بایت (منظم کردن دندان‌ها)، اصلاح خط میانی بین دندان‌ها یا بهبود بافت نرم/ نیمرخ از دیگر دلایل کشیدن دندان در ارتودنسی به شمار می‌آید. تصمیم‌گیری در مورد کشیدن دندان فرایندی پیچیده است و باید بر مبنای تمام اطلاعات و تصاویر گردآوری شده در جلسه‌های پیشین انجام شود. بایت، خط میانی، شدت به‌هم‌فشردگی، وضعیت فک‌ها و دندان‌ها، احتمال رشد کردن دندان‌ها،  اندازه و بزرگی دندان‌ها، بافت نرم/ نیمرخ و ویژگی‌های دیگر پیش از اتخاذ تصمیم نهایی در کشیدن دندان در ارتودنسی به دقت مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و سپس بهترین برنامه درمانی تهیه می‌شود.

اگر لازم باشد دندانی که کاملاً درآمده و از لثه بیرون است، کشیده شود، عمل نسبتاً ساده و بدون نیاز به مداخله جراحی خواهد بود. اما اگر  دندان عقل نهفته باشد یا عامل‌های دیگری کشیدن دندان را دشوار سازد، متخصص ارتودنسی بیمار راجهت جراحی دندان عقل نهفته به جراح دهان، فک و صورت معرفی می‌کند.

بیماران گاهی تمایل دارند دندان‌های عقل‌شان پیش از درمان ارتودنسی کشیده شود. بسیاری از بیماران تصمیم می‌گیرند با طی مراحل کشیدن دندان های عقل نهفته از بروز مشکل‌های احتمالی در آینده جلوگیری کنند. کشیدن دندان‌های عقل پیش از مراحل ارتودنسی دندان مانع برگشت احتمالی دندان‌ها به وضعیت اولیه می‌شود.

هر مورد ارتودنسی منحصر به فرد است و متخصص باید هر بیمار را به دقت معاینه کند تا بتواند مناسب‌ترین برنامه درمانی با توجه به قیمت ارتودنسی را طرح‌ریزی کند. برنامه درمان در بعضی موارد لزوم کشیدن دندان برای ارتودنسی را نیز دربرمی‌گیرد. بیمارانی که نگران این بخش از درمان ارتودنسی هستند، باید در جلسه‌های نخست به تفصیل با متخصص ارتودنسی در مورد نوع درمان در نظر گرفته شده صحبت کنند.

کشیدن دندان در کودکان و بزرگسالان


شروع درمان ارتودنسی در سنین پایین احتمال ضروری بودن کشیدن دندان کودکان را کاهش می‌دهد. برای مثال با استفاده از وسیع کننده (اکسپندر) می‌توان کام یا سقف دهان را عریض کرد و پیش از تهیه بریس یا پلاک، فضای کافی را برای تمام دهان‌ها ایجاد کرد تا دیگر کشیدن دندان و  استفاده از بی حسی دندان لزومی نداشته باشد.
اما با افزایش سن بیمار ایجاد فضای بیشتر برای جای دادن تمام دندان‌ها در فک باریک مشکل‌تر می‌شود. بنابراین جهت دستیابی به نتیجه مطلوب چاره‌ای جز کشیدن یک یا چند دندان باقی نمی‌ماند.

ارتودنسی و کشیدن دندان عقل


دندان‌های عقل سومین مجموعه از دهان‌های آسیا هستند که معمولاً در سن ۱۷ تا ۲۵ سالگی درمی‌آیند. بر حسب تصادف این بازه سنی زمان مطلوب ارتودنسی است و بسیاری یا پیش از این استفاده از بریس را شروع کرده‌اند یا به زودی مدت استفاده از بریس به پایان خواهد رسید. بعید است در این گروه سنی شاهد رویش دندان جدید باشیم.

دندان‌ عقل داشتن ویژگی به جا مانده از دورانی است که انسان‌ها فک‌های بزرگ‌تری داشتند و بیشتر برگ می‌جویدند. دندان‌های عقل معمولاً به دندان‌های آسیایی که پیش از این کاملاً مرتب بودند فشار می‌آورند یا بیش از نیمی از آنها در لثه باقی می‌ماند. احتمال انحراف در رویش دندان‌های عقل یا نهفته بودن آنها بسیار زیاد است که بر روی دندان‌های مجاور نیز اثر می‌گذارد. بااین حال دندان‌های عقل را نمی‌توان عامل کج شدن دندان‌های پیشین دانست. فشار دندان‌های عقل روی دندان‌های آسیا از بخش عقب دهان آن‌قدر شدید نیست که بر روی دندان‌های پیشین اثر بگذارد.

بنا به دلایل اشاره شده بسیاری بر این باوراند که دندان‌های عقل درمان کنونی یا انجام گرفته ارتودنسی را مختل می‌سازد. اما در واقع عامل‌های دیگری نیز ارتودنسی را تحت الشعاع قرار می‌دهد؛ فک در حدود ۲۰ سالگی آخرین جهش رشد را از سر می‌گذراند که گاهی کج شدن و انحراف دندان‌ها را در پی دارد. به علاوه ۲۰ سالگی سنی است که بسیاری از افراد به عمد یا به سهو فراموش می‌کنند، برای حفظ حالت دندان‌ها شب‌ها بریس را در دهان بگذارند.دندان‌های عقل در بسیاری موارد به شیوه‌ای بی‌ضرر و کاملاً صحیح درمی‌آید، مرتب و مستقیم رشد می‌کند و اختلالی در بایت یا نظم دندان‌ها و درمان ارتودنسی پیشین ایجاد نمی‌کند. در چنین حالتی هیچ مانعی برای استفاده از بریس وجود ندارد.

دلایل متعددی برای کشیدن دندان عقل وجود دارد. چنانچه دندان‌ها پیش از این به‌هم فشرده و فک کاملاً رشد کرده باشد، دندان پزشک پیشنهاد می‌کند دندان‌های عقل پیش از بیرون آمدن از لثه جراحی شود؛ گاهی نیز کشیدن دندان عقل و ارتودنسی لازمست ، این دندان را پیش از استفاده از بریس برای جلوگیری از بروز مشکل‌های آتی می‌کشند. کشیدن دندان‌های عقل دلایل متعدد دیگری نیز دارد که ارتباطی با بریس ندارد. چنانچه دندان نیمه درآمده باشد یا باعث ناراحتی شود، کشیدن یا عصب کشی آن ضرورت می‌یابد. دندان‌های عقل را باید مانند دیگر دندان‌ها مسواک زد و نخ دندان کشید، چرا که اگر به خوبی تمیز نشوند، می‌پوسند و باید جهت جلوگیری از آسیب زدن به دندان‌های مجاور کشیده شوند.

هر مجموعه بریس مختص هر بیمار تهیه می‌شود و تصمیم‌گیری در مورد کشیدن دندان‌های عقل نیز جامعیت ندارد و باید مورد هر بیمار به دقت بررسی شود. در صورت بروز احساس ناراحتی در دندان‌ها یا رویش دندان‌های عقل تردید به دل راه ندهید و با دکتر فتحیان تماس بگیرید. اگرچه ممکن است دندان‌های عقل تأثیری بر روی درمان ارتودنسی نداشته باشد، اما احتمال دارد رویش آنها بهداشت و سلامت کلی دهان و دندان را به خطر بیاندازد.

هزینه کشیدن دندان


به طور کلي هر چقدر کشيدن دندانها سخت‌تر باشد، هزینه کشیدن دندان هم بالاتر خواهد بود.