شکاف لب و کام(لب شکری) و درمان ارتودنسی

3

تاثیر شکاف دهان و یا کام بر دندان ها


شکاف کام و یا لب در جلوی دهان، یا همان عارضه لب شکری می تواند موجب مشکلات دندانی مختلفی شود. این مشکلات می تواند در سایز، تعداد، شکل و موقعیت دندان های شیری و یا دائمی ایجاد شود. دندان هایی که در ناحیه ی شکاف قرار دارند، مخصوصا دندان های پیشین جانبی، در اثر شکاف کام و لب بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند. شکاف لب و کام بین دندان های نیش و دندان های پیشین ایجاد می شود. در برخی موارد ممکن است دندان پیشین کلا وجود نداشته باشد. در سایر موارد ممکن است دوتایی شدن دندان‏ های پیشین اتفاق بیفتد، به طوری که در هر سمت شکاف یکی از آن دو قرار گیرد. در موارد دیگر ممکن است دندان پیشین و یا سایر دندان ها وجود داشته باشند اما دارای شکل، تاج و ریشه ی غیرطبیعی باشند. در نهایت، دندان های واقع در ناحیه ی شکاف ممکن است جابجا شده و در نتیجه در موقعیت نامناسب قرار گیرند. گاهی اوقات دندان های پیشین مرکزی در ناحیه ی شکاف ممکن است به مشکلاتی همانند دندان های پیشین جانبی دچار شوند. اما میتوان با جراحی لب شکری شکاف لب و کام را کاملا بهبود بخشید. در حال حاضر امکان انجام درمان های ارتودنسی پیشرفته ای برای کودکان ۷ تا ۱۱ ساله وجود دارد که می توانند نتایج سودمندی بالاخص در موارد ناهنجاری های فکی به همراه داشته باشند. درمان این دسته از مشکلات توسط ارتودنسی کودکان نسبت به سنین بالا که فکین و صورت کاملا" تکامل یافته اند می تواند سبب بهبود و یا دست کم جلوگیری از بدتر شدن آن گردد. بدین ترتیب درمان زودهنگام مشکلات فکی ضمن حذف یا تسهیل درمان اضافه در آینده سبب صرفه جویی در هزینه خواهد شد. ارتودنسی پیشگیری با حفظ ساختار دندان‌ها از بروز ناهنجاری‌های فک و دندان جلوگیری می‌کند و از مزایای قابل توجهی برخوردار است. بهترین زمان برای ارتودنسی پیشگیری از سن هفت سالگی یا زودتر از آن است.

اقدامات مراقبتی از کودکان مبتلا به شکاف لب و کام


کودکی که به شکاف لب و کام مبتلا است، به همان اقدامات مراقبتی و پیشگیرانه ای نیاز دارد که باید در مورد کودک فاقد نیاز به جراحی شکاف کام، انجام داد. با این حال به دلیل این که کودکان مبتلا به شکاف لب و کام به مشکلاتی از جمله فقدان، بدشکلی و یا قرار گیری نامناسب دندان ها ممکن است دچار باشند، باید به منظور بررسی به دندانپزشک متخصص در این مورد، مراجعه کنند.

اقدامات مراقبتی زودهنگام

با مراقبت صحیح، کودکانی که به شکاف لب و کام مبتلا هستند، می توانند از دندان های سالم بهره مند شوند. این امر به شست و شوی صحیح، تغذیه ی مناسب و درمان با فلوراید بستگی دارد. در واقع تغذیه در ارتودنسی و موارد دیگر دندانی بسیار مهم و قابل توجهه است. به محض شروع رشد دندان ها، باید شست و شوی صحیح آن ها توسط مسواک نرم آغاز شود. دستورالعمل های مراقبتی در مورد بهداشت دهان و دندان و مشاوره ی پیشگیرانه باید توسط دندانپزشک اطفال و یا دندانپزشک عمومی ارائه شود. بسیاری از دندانپزشکان توصیه می کنند که اولین مراجعه به دندانپزشک باید در حدود یک سالگی و یا حتی زودتر در صورت وجود مشکلات خاص دندانی انجام شود. بررسی های اولیه توسط تیم متخصص شکاف لب و کام صورت می گیرد. معمولا اقدامات مراقبتی دندان توسط دندانپزشک از حدود سن سه سالگی آغاز می شود. روش های درمانی توصیه شده به عوامل مختلفی بستگی دارد. برخی کودکان تنها به مراقبت های پیشگیرانه نیاز دارند، در حالی که دندان درد کودکان ممکن است به پر کردن دندان و یا کشیدن دندان نیاز داشته باشند.

ارتودنسی

اولین بررسی ها به منظور ارتودنسی باید حتی زودتر از دندان در آوردن نوزاد انجام شود. هدف از این ملاقات با دندانپزشک بررسی وضعیت رشد اجزای صورت مخصوصا رشد فک می باشد. سپس با شروع جوانه زدن دندان ها، ارتودنتیست براساس نیازهای دندانی کوتاه مدت و بلند مدت نوزاد، درمان مناسب را طرح ریزی می کند. برای مثال چنانچه دندان های بالایی کودک و دندان های پایینی با هم تطبیق نداشته باشد، ممکن است ارتودنتیست یک دوره ی درمانی زودهنگام را برای اصلاح ارتباط بین فک بالا و پایین توصیه کند. غیر معمول نیست که پس از پایان این دوره ابتدایی درمان، یک دوره ی طولانی مدت استراحت توصیه شود تا زمانی که ارتودنتیست شاهد رشد اجزای صورت و تکامل دندان ها باشد. با جوانه زدن دندان های دائمی، در مرحله ی نهایی ارتودنسی سریع، جایگیری صحیح دندان ها به طور کامل انجام می شود.

به طور معمول، برای کسب نتایج مورد نظر از درمان ارتودنسی چند ماه تا چند سال زمان لازم است. اما مدت زمان لازم برای ارتودنسی سریع بسیار کمتر است. ارتودنسی سریع، یک ارتودنسی واقعی نیست. برای بعضی از بیماران، طرح لبخند می‌تواند با سرعت بیشتری اصلاح شود و با یک یا چند درمان زیبایی، به طور موثری بهبود یابد. به جای استفاده از بریس برای حرکت دادن دندان‌ها و مرتب کردن آنها، دندان‌پزشکان می‌توانند از ترکیب روش‌های باندینگ دندان، ونیرهای پرسلن و روکش‌های دندانی برای صاف و مرتب کردن دندان‌ها استفاده کنند.

هماهنگی بین عمل جراحی و مراقبت های دندانی


همکاری در درمان بین جراح و متخصص دندانپزشکی مهم است، چون ممکن است در یک جلسه بیهوشی، چندین روش بر روی دندان ها انجام گیرد. ترمیم و یا کشیدن دندان ها ممکن است همزمان با عمل جراحی شکاف کام و یا عمل جراحی دیگر صورت گیرد.

هماهنگی بین ارتودنتیست و جراح در مورد نقص استخوانی در فک بالایی که در نتیجه ی شکاف لب و کام ایجاد شده است، از بیشترین اهمیت برخوردار است. بازسازی شکاف لب و کام ممکن است به همراه پیوند استخوان توسط جراح انجام شود. ارتودنتیست ممکن است دستگاهی بر روی دندان های فک بالایی قرار دهد تا برای پیوند استخوان آماده شود. معمولا پس از پیوند استخوان تا زمان قرارگیری کامل دستگاه ارتودنسی دندان ، از یک نگه دارنده استفاده می شود.

زمانی که کودک به سن بلوغ می رسد، چنانچه دندان ها به دلیل وضعیت غیرطبیعی فک، به طور صحیح بر روی هم قرار نمی گیرند، دوباره به هماهنگی بین جراح و ارتودنتیست نیاز است. چنانچه ارتباط بین دندان ها به تنهایی توسط ارتودنتیست قابل اصلاح نیست، روش درمانی ترکیبی توسط جراح و ارتودنتیست برای اصلاح وضعیت فک ها ضروری است. چنین عمل جراحی معمولا پس از کامل شدن دوران بلوغ انجام می شود.

پروتز


متخصص پروتز فک و صورت، یک متخصص دندان است که برای بهبود ظاهر و همچنین عملکرد دندان ها مثل صحبت کردن و غذا خوردن در افرادی که به شکاف لب و کام دچار هستند، دندان مصنوعی و سایر ابزارهای دندانی را می سازد. متخصص پروتز ممکن است یک پل دندانی برای جایگزین کردن جای خالی دندان بسازد. ممکن است از ابزارهای دهانی مثل "حباب گویایی" و "بالابرنده ی کام" استفاده شود تا از دهان راه بینی را بسته تا صحبت کردن فرد طبیعی تر شود. متخصص پروتز همچنین باید با جراح و یا ارتودنتیست هماهنگ باشد تا بهترین نتیجه ی ممکن حاصل شود. زمانی که از بالابرنده ی کام و یا حباب گویایی استفاده می شود، متخصص پروتز معمولا با متخصص گفتار درمانی هماهنگ می شود. برای کودک و یا بزرگسالی که از این ابزار استفاده می کند، مراقبت از دندان هایی که نگه دارنده ی این ابزارها هستند، از اهمیت بالایی برخوردار است.